Causaal verband

Causaal verband is de juridische term voor het oorzaak-gevolg-verband tussen de fout van de aansprakelijke partij en uw schade. Zonder causaal verband is er geen aanspraak op vergoeding, ook niet als de fout onmiskenbaar is en de schade reëel. Het Nederlandse recht kent een tweetrapstoets: de conditio sine qua non (feitelijke oorzaak) en de toerekening naar redelijkheid (juridische oorzaak).

De tweetrapstoets

Eerst wordt gevraagd: zou dezelfde schade ook zijn ontstaan zonder de fout? Zo nee, dan is aan het feitelijke causaal verband voldaan. Vervolgens wordt getoetst of de schade redelijkerwijs aan de fout kan worden toegerekend. Dat tweede filter voorkomt dat iedere verre gevolgschade ten laste van de aansprakelijke komt: de aard van de fout, de aard van de schade en de voorzienbaarheid spelen een rol.

Waarom causaal verband bij letselschade vaak discussie oplevert

Bij fysiek letsel ligt het causaal verband meestal helder (een gebroken been door de aanrijding). Complexer wordt het bij: (1) klachten zonder objectief aantoonbare afwijking, zoals whiplash of chronische pijn; (2) psychische klachten, zoals PTSS of angststoornissen; (3) pre-existente aandoeningen die door het ongeval zijn verergerd. In die gevallen is de cruciale vraag niet óf er een klacht is, maar of die klacht zonder het ongeval óók was opgetreden, en wanneer.

Bewijslast in de praktijk

In beginsel rust de bewijslast op het slachtoffer. Maar de rechtspraak past hier belangrijke versoepelingen toe. Bij een whiplash-type klacht heeft de Hoge Raad geoordeeld dat het ontbreken van een objectief letsel niet automatisch betekent dat causaal verband ontbreekt, consistent klachtenpatroon, plausibele tijdslijn en een bij het ongeval passend klachtenprofiel kunnen volstaan. Wij bouwen in onze dossiers systematisch aan die onderbouwing: klachtendagboek, huisarts- en fysiotherapierapportage, inschakeling van een medisch adviseur en zonodig een onafhankelijke medische expertise.