Zorgplicht werkgever

De zorgplicht van de werkgever is de wettelijke verplichting om alles te doen wat redelijkerwijs nodig is om letsel op de werkvloer te voorkomen. Het Burgerlijk Wetboek legt die plicht vast en regelt de omgekeerde bewijslast: loopt een werknemer letsel op tijdens het werk, dan is de werkgever aansprakelijk, tenzij hij kan bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan of dat sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.

Wat omvat de zorgplicht concreet?

De zorgplicht is ruim uitgelegd in de jurisprudentie. Vier kernonderdelen: (1) een veilige werkomgeving, deugdelijke gereedschappen, goede werkplaatsinrichting, afdoende beveiliging tegen voorzienbare risico's; (2) voldoende instructie, werknemers moeten weten hoe zij hun werk veilig kunnen doen; (3) toezicht op naleving, ook bij ervaren werknemers moet de werkgever blijven controleren; (4) persoonlijke beschermingsmiddelen, waar risico niet volledig is weg te nemen, moet de werkgever de juiste middelen beschikbaar stellen én gebruik ervan handhaven.

Voor wie geldt deze zorgplicht?

Niet alleen voor werknemers in loondienst. Lid 4 breidt de zorgplicht uit naar ingeleende krachten: uitzendkrachten, gedetacheerden en in bepaalde gevallen ZZP'ers die onder gezag van een opdrachtgever werken. De Hoge Raad heeft in recente rechtspraak bevestigd dat een ZZP'er die in de sfeer van het bedrijf werkt van de opdrachtgever, bouwplaats, installatiewerk, onder dezelfde bescherming kan vallen als een werknemer. Stagiaires en vrijwilligers worden afhankelijk van de feitelijke situatie ook beschermd.

De omgekeerde bewijslast

Dit is het zwaartepunt van de wettelijke werkgevers-zorgplicht. Normaal moet het slachtoffer de fout van de aansprakelijke aantonen. Bij arbeidsongevallen is het omgekeerd: u hoeft alleen aan te tonen dat u letsel heeft opgelopen tijdens het werk. De werkgever moet vervolgens bewijzen dat hij zijn zorgplicht heeft nageleefd, specifieke instructies, veiligheidsprotocollen, toezicht, beschermingsmiddelen. In onze praktijk blijkt die bewijslast in de regel niet volledig te dragen, waardoor de werkgever aansprakelijk is.